Connectors & aansluitingen

Op deze pagina wil ik proberen duidelijk te maken wat er voor soorten kabels, connectoren en aansluitingen zijn. En wat de verschillen onderling zijn plus de zin en onzin van bepaalde materialen en marketing-kreten.

Cinch/tulp/RCA stekkeraansluitingen
                                
Een van de meest gebruikte aansluitingen op HiFi A/V apparatuur. Deze connector bestaat al jaren en wordt gebruikt voor:

 

S-video stekkeraansluitingen/connectie
s-videosvideo 7pin
S-video is een videoconnectie waarbij Y (zwart-wit) apart en en C (chrominance ofwel kleur) apart worden doorgevoerd waardoor een strak en scherp beeld ontstaat.
Een 4-pins connector is de meest gebruikte, maar een 7-pins versie wordt ook toegepast, echter niet de standaard. Vaak worden deze 7-pins varianten gebruikt op PC's of PC-producten. Het devies is: verbind volgens het 'normale' schema en laat de 3 andere pinnen lekker voor wat ze zijn.

 

VGA (Video Graphics Array) videoconnectie/aansluiting

vga connector

VGA is een uit de computerwereld bekende aansluiting voor beeldweergave. Hoewel PC's nogal digitaal zijn is een VGA beeldconnectie analoog. Eigenlijk stoelt het op de RGB-varianten zoals hierboven al besproken.

 

DVI (digitale videoconnectie)
dvi-ddvi-i
DVI is een geheel digitale videoaansluiting. Het is de vereenvoudigde opvolger van de oudere P&D-connector (Plug & Display) welke naast digitale videosignalen ook USB en FireWire kon overbrengen. De DVI connectie werd oorspronkelijk alleen bij digitale PC monitoren (LCD/TFT) gebruikt. Omdat het digitale signaal veel beter ongehinderd van A naar B en over langere afstanden kan worden vervoerd zonder dat er verlies optreed is dit een zeer goede signaaldrager. Zoals alle standaarden die vanuit de PC wereld komen is geen enkele standaard heilig en zijn er varianten: DVI-D is bijvoorbeeld een connectie (zie linkerplaatje) waarbij werkelijk alleen digitale signalen overgestuurd kunnen worden. DVI-A daaren tegen (rechterplaatje) kent naast de digitale connectie een setje extra pennen die een analoog (RGB) videobeeld kunnen dragen. Het is dus opletten wat op welke apparatuur is toegepast. Wel plezierig is dat DVI en HDMI met elkaar kunnen samenwerken.

DVI-A = DVI connector/connectie waarbij alleen de analoge pinnen werkzaam (aanwezig) zijn
DVI-D = DVI connector/connectie waarbij alleen de digitale pinnen werkzaam (aanwezig) zijn
DVI-I = DVI connector/connectie waarbij zowel  analoge als de digitale pinnen werkzaam (aanwezig) zijn

 

HDMI (High Defenition Multimedia Interface) (digitale audio en videoconnectie)
hdmi-female 

Om 'niet-helemaal' standaarden te voorkomen heeft de audio/video industrie een echte standaard in het leven geroepen die een einde moet maken aan het geharrewar. Door ondersteuning van onder andere Hitachi, Matsushita Electric Industrial (Panasonic), Philips, Sony, Thomson, Toshiba, FOX, Universal, Warner Bros en Disney heeft dit een goede kans van slagen. De digitale video en autio data is niet gecomprimeerd (=samengeperst, al dan niet met verlies) waardoor het orginele signaal ook geheel orgineel doorgevoerd wordt. HDMI is gelukkig wel uitwisselbaar met DVI video-signalen zodat niet weer andere apparatuur of conversie nodig is. HDMI is bi-directioneel (tweeweg) wat betekent dat er data verkeer 'heen en weer' kan plaatsvinden. Ook is HDMI voorzien van de mogelijkheid om toekomstige signalen door te geven. Plezierig is dat HDMI backward-compatible met DVI is, zodat een DVI apparaat op een HDMI apparaat aangesloten kan worden. Om de prachtige 'ongecomprimeerde' signalen van de bron (DVD/HDTV uitzendingen e.d)  te beschermen tegen kopieren wordt de data versleuteld en is er een kopieerbeveiliging. Er lijkt werkelijk over nagedacht te zijn! Meer informatie op www.hdmi.org.

Optisch (REDELIJK-BEST) digitale audioconnectie/aansluiting

optical spdif

De optische digitale geluidsverbinding wordt al sinds halverwege jaren 80 gebruikt om via glasvezelkabel en licht een digitale verbinding te kunnen leggen tussen apparaten zoals een CD speler en een losse DAC (Digital->Analog-Convertor) of een DVD speler en een Dolby Digital/DTS receiver of processor. Omdat invloeden van buitenaf geen enkel effect hebben op de doorgave van het signaal in principe een ideale verbinding. Ook lange afstanden zijn geen enkel probleem (glasvezel wordt tenslotte ook gebruikt om internet/telefonie tussen de continenten over de oceaanbodems met elkaar  te verbinden). Een nadeel is dat glasvezel zelf wel gevoelig is voor fysieke 'invloeden' van buitenaf. Het blijft natuurlijk wel glas, hoewel het vrij soepel is, maar een keer een harde 'knik' en de kabel zwijgt voor eeuwig. Een ander nadeel is dat de digitale 'electrische' stroompjes van zowel het 'bron'- als het 'doel'-apparaat omgezet moeten worden in lichtsignalen. Dat kost dus wat electronica en daarom is een digitale coaxiale verbinding in principe eenvoudiger en goedkoper voor fabrikanten. Tenslotte worden er vaak bij goedkopere digitale kabels (erg) slechts connectoren gebruikt waardoor licht verloren gaat en/of verstrooid wordt. Dit kan (zeer) nadelige invloeden hebben op het uiteindelijke geluidssignaal! De potentie op een perfecte verbinding te maken is er dus, maar het kan flink misgaan.

UHF connector (MATIG-GOED) analoge (kabel)radioaansluiting/connector (RF signaal)

uhf IEC antenna coax

Deze grote, wat lompe connector doet denken aan de bekende connectoren die voor (kabel)televisieaansluiting gebruikt worden. Er zitten een paar kleine verschillen tussen: de UHF adapter is speciaal voor de ontvangst van radiozenders en 'knijpt' al in de connector een deel van het totale frequentiebereik af zodat mogelijke stoorsignalen die niets met radio te maken hebben niet eens doorgegeven worden. Ook is de centrale 'pin' dunner dat die van zijn TV-broertje. De UHF connector wordt gebruikt op receivers en losse tuners.

Het is de enige connector om analoge radio door te geven.

xHF connector (MATIG-GOED) analoge (kabel)tv aansluiting/connector (RF signaal)

coax fconnector-coax

Deze connector wordt gebruikt voor de doorgave van TV signalen van/naar televisie-toestellen, (dvd)videorecorders, losse analoge TV tuners (voor bijv. LCD of Plasma schermen)  en PC's met TV tuner. De verschillen tussen de 'schuif-' en de 'schroef' connectoren zijn dat de laatste (eigenlijk de F-connector genoemd) eigenlijk voornamelijk wordt gebruikt bij satelliet-apparatuur en PC-tuners. De laatste is ook de standaardconnector voor TV aansluiting, waarvoor wij in europa voornamelijk de schuifconnector gebruiken.

Serial dataconnectie/aansluiting (geen video of audioconnectie) RS-232

serial connector

De 9-pins seriele aansluiting die op receivers/processors aanwezig kan zijn is een connector om met behulp van de PC de programmatuur van receivers/processors aan te kunnen passen. Zo kunnen bijvoorbeeld kleine programmeerfouten in de software van de receiver/processor worden aangepast of zelfs nieuwe functionaliteiten!

SCART (multi-connector audio/video in/uit)

scart pinlayout  scartplug

Deze universele multi-aansluiting is bedacht in Frankrijk en voluit staat SCART danook voor "Syndicat des Constructeurs d'Appareils Radiorécepteurs et Téléviseurs".   Omdat SCART met name in Europa gebruikt wordt wordt hij ookwel Euroconnector genoemd. Het is een zeer uitgebreide connector met zowel video- (diverse) als audio in- en uitgangen. Door de vorm kan de scart connector nooit verkeerd worden gebruikt, maar het maakt hem wel wat lomp en soms zelfs onhandig. Juist ook omdat er soveel signalen door de 21 polen heen kunnen is de kabel ook vrij dik en vaak wat stug. Zorg bij het kopen van een SCART kabel dat de connector (verguld) is zodat oxidatie geen kans krijgt. Verder is niet alleen een 'mantel'-afscherming van de kabel (tegen invloeden van buitenaf) noodzakelijk: ook IN de SCART kabel is afscherming onderling nodig! Dit om de vele signalen die door de 21 polen van de kabel kunnen gaan geen invloed op elkaar te laten krijgen!

Stereoplug 1/4 inch (6.25mm), 3.5mm & 2.5mm

stereoplugstereoplug 3.5mmstereoplug 2.5mm

Deze connectors/connectie wordt al jaren gebruikt om audioapparatuur met elkaar te verbinden, maar de 'grote' 1/4-inch stereoplug wordt nu voornamelijk gebruikt als koptelefoonaansluiting. Daarnaast wordt hij ook gebruikt in professionele/DJ apparatuur-connecties. De kleinere variant in 3.5mm is polulair sinds de opkomst van de walkman en de 2.5mm plug wordt polulairder door de steeds kleiner wordende mobiele apparatuur (MP3 spelers, PDA's, enz). Zeker die laatste is daardoor wel wat fragieler en omdat de verschillende audiosignalen (Links, Rechts en Grond) ook steeds dichter op elkaar zitten is er een iets grotere kans op storingen doordat vuil en/of slijtage verschillende signalen (enigszins) met elkaar verbindt.

DIN audio connector

midi-din(5 pin DIN (DIN41524) MALE connector zoals je die die op de kabel)

De DIN connector wordt niet veel meer gerbuikt op geluidsapparatuur van tegenwoordig. In de jaren 60, 70 en begin 80 was dat anders. Deze eenvoudige 'geluid-in & uit'-connectie was ideaal voor mensen die een versterker, platenspeler en cassettedeck of bandrecorder (reel-to-reel) hadden en van bijvoorbeeld plaat of radio naar bandrecorder wilden opnemen. Een kabel tussen de versterker en de bandrecorder en het werkte.

MIDI (Musical Instrument Digital Interface)
midi-din(5 pin DIN (DIN41524) MALE connector zoals je die die op de kabel)

Een MIDI connectie is in feite geen geluids-overdracht, maar een digitale verbinding waarbij data tussen MIDI-apparatuur kan worden uitgewisseld. Die apparatuur (keyboards, PC, synthesizers, samplers) zet de MIDI data om in geluid.

MIDI in pinlayout:
midi-pinlayout

MIDI out pinlayout:
midi-out-pinlayout

XLR

Een connector die eigenlijk alleen op de zeer serieuze AV/HiFi apparatuur is terug te vinden en met name zeer veel wordt gebruikt in de muziekwereld bij optredens, opnames, enzovoorts. De XLR connector is een robuuste aluminium connector. De plug (met de gaatjes) is meestal voorzien van een haakje waardoor de plug werkelijk vastgeklikt zit. XLR verbindingen zijn bijna altijd "gebalanceerd", wat inhoudt dat er een slimme manier is gebruikt om stoorsignalen, ook bij lange kabels, buiten te houden. Aan het begin van de signaalbron (bijvoorbeeld bij een microfoon) wordt door middel van een speciale transformator het signaal in twee componenten gesplitst. In één van de signaaldraden wordt het signaal in tegenfase gevoerd en aan het eind wordt dit nogmaals omgedraaid en worden de signalen bij elkaar opgeteld. Hierdoor wordt niet alleen het signaal zelf sterker, maar eventuele stoorsignalen zullen nu op hun beurt in tegenfase verkeren en zo zichzelf uitdoven. Belangrijk is verder te weten dat apparaten die met gebalanceerde aansluitingen werken vrijwel altijd een hoog spanningsniveau aanhouden. Dit wordt aangegeven als +4 dBu tegenover het veel lagere -10 dBu-niveau van niet-professionele apparatuur.

USB (Universal Serial Bus) digitale data/audioconnectie

usb-Busb-otg usb_b_female usb_a_female usb_mini_female

Op steeds meer audio-apparatuur komen we de USB connector tegen. Naast logische geluidsapparatuur als MP3 spelers en computers komen ze ook steeds vaker voor op receivers. Hun doel is echter niet altijd hetzelfde. En da's ook niet zo gek, want de USB standaard is juist bedacht om van alles met elkaar te kunnen verbinden. Op MP3 spelers en receivers kunnen ze 2 doelen hebben:

1. het aanbieden van MP3/WMA (gecomprimeerde) audio die door het apparaat (de MP3 speler of receiver) wordt omgezet in geluid
2. het maken van een data connectie om bestanden uit te wisselen en/of updates in de software van de receiver/MP3 speler te plaatsen

De mogelijkheid om via USB digitale videobestanden uit te wisselen zou met de komst van "USB On The Go" nu ook weleens dichterbij kunnen komen. Deze standaard moet ervoor zorgen dat USB-On-The-Go apparatuur met elkaar kan samenwerken zonder dat er een PC 'tussen' hoeft te zitten om de communicatie tussen beiden af te handelen.

i.Link/FireWire/IEEE 1394/S400 digitale data/audio/videoconnectie

ilink-logoiLinkFirewire 800 logofirewire-ilink-6pin

De firewire standaard kwam jaren geleden uit de koker van Apple MacIntosh om een zeer snelle digitale verbinding tussen MAC (PC) en randapparatuur te krijgen.  Op steeds meer audio/video-apparatuur komen we de iLink (oftewel: firewire) connector tegen. Naast logische apparatuur als de iPod, digitale videocamera's, PC's en digitale videorecorders zijn ze ook steeds vaker aanwezig op receivers. Ze kunnen daarop aantal doelen hebben:

1. het aanbieden van MP3/WMA (gecomprimeerde) audio die door het apparaat (de MP3 speler of receiver) wordt omgezet in geluid
2. het maken van een data connectie om bestanden uit te wisselen en/of updates in de software van de receiver/MP3 speler te plaatsen
3. het aanbieden van orginele datastroom die pas in de receiver (of ander apparaat) wordt omgezet tot beeld en/of geluid

FireWire connecties kunnen ook een kopieer-beveiliging dragen. De 'eigen' kopieerbeveiliging die aanwezig kan zijn is IEEE 1394/5C.



ISO autoradio connector
Deze twee 'stekkers' zijn inmiddels gemeengoed geworden in de automobiel industrie. Iedere moderne auto en iedere autoradio (sinds ongeveer 1996) heeft deze twee stekkers. Het is daardoor meestal een kwestie van plug-en-play. Helaas zijn er een paar eigenwijze merken (VW, Seat, Skoda en nog een enkele) die bepaalde pinnen omwisselen. Voor VW/Seat is het steevast de 'continu'-plus en de 'geschakelde'-plus die bij deze merken omgedraaid moeten worden. Voor oudere auto's zonder ISO stekker of auto's waar de orginele ISO stekkers van weg zijn zal dit schema helpen:




Mis je nog iets? Mail svp naar







Webstats4U - Gratis web site statistieken Eigen homepage website teller